Cultura megalítica (IV milenio a. de C.)
Na provincia de Lugo, a comarca da Terra Chá é un destacado enclave no que a restos arqueolóxicos deste período se refire, existindo no termo municipal de Begonte, no que estivo integrado Rábade, vestixios de ata 50 mámoas, é dicir, túmulos en forma de casquete esférico realizados con terra, ... (seixos) e pedra, que ten a función de recubrir e illa-las estruturas de enterramento. Deste período megalítico proceden tradicións e lendas arraigadas na nosa cultura popular.

Cultura castrexa (dende a idade de ferro ata a romanización)
Non existen restos arqueolóxicos en Rábade, pero a toponimia recolle dende séculos atrás a denominación "Lugar ou Sitio do Castro", o que nalgúns lugares de Galicia se corresponde con antigos poboamentos destas características. Pero no caso de Rábade só é unha conxectura.

Etapa romana (ata o s. V de C.)
Rábade está en relación co armazón viario terrestre que estableceron os romanos utilizando en moitos casos antigas vías megalíticas e castrexas. Polas inmediacións de Rábade transcorreu a denominada vía XX que unía Braga e Astorga, que seguía dende o río Ulla pola costa coruñesa ata Betanzos para continuar despois en dirección sudés cara a Lugo (tramo que afectaría a Rábade) e Astorga. Aínda que os itinerarios concretos das vías romanas son obxecto de discusión entre os especialistas, Rábade aparece relacionado coa que mencionamos.

Historia medieval (S. V–XV)
Rábade figura nos itinerarios medievais, concretamente nos traxectos que unían Vilalba e Rábade, por un lado, e Rábade e Parga, por outro (este último está relacionado coa antiga vía romana Betanzos–Lugo).

Na idade media está datada a ponte antiga de Rábade, concretamente nos séculos XIII–XIV, e sobre esta ponte establecerase a portaxe ou pago por dereito de paso.

Da etapa sueva conservamos, en relación con Rábade, a tradición popular de Astariz, aldea próxima ó noso Concello, que segundo a lenda tivo durante esta época as súas propias autoridades, de aí a denominación de "Coto Real", e coñecemos que segundo varios autores na delimitación administrativa e eclesiástica que se estableceu nesta etapa sueva, Rábade estaba integrado no chamado Condado de Sobrada ou "Superata".